Loading...
X

Begraven op Schokland

Schokland was een eilandje van nog geen 4 kilometer lang en de afstand tussen beide zijden op het  breedste punt telde slechts 500 meters. Maar het was ook een heel Nederlands eilandje, dat met  slechts 650 bewoners toch nog twee geloofsrichtingen herbergde. Het roomse en het protestantse. Als een kussen waarop twee geloven sliepen, om eens een oud gezegde aan te halen en om het af te maken: misschien sliep daar de duivel wel tussen en waren het Bijbelse plagen, de overstromingen die het eiland in toenemende mate teisterden en afkalfden. Zodanig dat het eiland met zijn roomse én protestantse bevolking in 1850 moest worden ontruimd, vanwege de gevaren die daardoor ontstonden.

Rooms of protestant, ook voor de Schokkers van vòòr 1850 was hun verblijf op dit kleine stukje aarde tijdelijk en dus moest er begraven worden op Schokland.
Kerkruïne van Ens, zuidpunt SchoklandDe protestanten gebruikten hiervoor hun middeleeuwse kerkje op de Zuidpunt van het eiland, de ‘kerk van Ens’,  nabij de vuurtoren. In de 18e eeuw werd deze kerk gesloten, omdat er een nieuwe werd geopend op de Middelbuurt. Degene die nu nog op het museumterrein te zien is. Die van Ens raakte in verval, maar bleef haar functie als begraafplaats behouden.

In 1940 bracht de Duitse bezetter zijn rassenleer mee naar de Nederlandse universiteiten en werd een groot deel van de hier begraven Schokkers opgegraven en naar de Universiteit van Amsterdam gebracht. Voor een wetenschappelijk onderzoek naar ‘oude raskenmerken’. Die hoopten ze aan te treffen in de beenderen van de oude Schokkers, omdat zij eilandbewoners waren, die daar betrekkelijk geïsoleerd leefden, waardoor er weinig ‘vermenging’ met andere rassen werd verwacht . Een onderzoek dat uiteindelijk geen nieuwe inzichten heeft opgeleverd.

 

Grafmonument in kerkruïne Ens, zuidpunt Schokland

De stoffelijke resten zijn na de oorlog bewaard gebleven in het Academisch Medisch Centrum in Amsterdam en door toedoen van de Schokkervereniging in fasen teruggekeerd naar Schokland om daar herbegraven te worden. Op 7 mei 2003 zijn de laatste resten begraven in de gerestaureerde kerk op de Zuidpunt van Schokland in bijzijn van de toenmalige staatssecretaris van OC&W.

 

Nieuw leven in kerkruïne Ens, Schokland

 

De kerk van Ens is overigens niet in zijn geheel gerestaureerd. Alleen de fundering is hersteld en de muren van de kerk zijn voor een deel met authentieke stenen opnieuw opgetrokken. Tevens zijn er nieuwe grafkelders geplaatst om de teruggekeerde beenderen in te  begraven.

 

 

 

 

 

 

 

Haveningang Emmeloord, SchoklandAan de noordkant van het eiland ligt Emmeloord. De grote haven van Schokland en naamgever van het verderop gelegen hedendaagse stadje in de noordoostpolder.

Op Emmeloord woonden de katholieken. Zij gingen naar de Sint Michaelkerk, die stond bij de plek waar nu de lichtwachterswoning staat. En na hun dood werden zij daar in de terp begraven.

De kerk werd afgebroken na de ontruiming van 1850, maar de stoffelijke resten van de Schokkers die daar begraven waren bleven er liggen. In een begraafplaats die niet als zodanig werd aangegeven of was afgezet met een hek.

Lange tijd was het niet meer dan een hobbelig veldje naast de lichtwachterswoning, waar bezoekers overheen liepen zonder te weten dat ze zich op een grafveld bevonden.

Uiteindelijk is het in 2007 gelukt, vooral dankzij de inspanningen van Bruno Klappe, schrijver van het boek ‘Verhalen van Schokland’, om rond dit grafveld een omheining te krijgen.

 

Grafmomument op Emmeloord, Schokland

Het is geen hek geworden, maar een monument. Een stalen hekwerk met daarop de namen van een aantal Schokkers dat daar begraven ligt. Het staat in een schelpenpad, dat de namen in schaduwen reflecteert als de zon schijnt. Een kunstwerk van de Amsterdamse kunstenaars Annet Bult en Marianne Meinema, respectievelijk een landschapskunstenaar en een vormgever, die voor dit project bij gelegenheid hebben samengewerkt.

Grafmomument op Emmeloord, Schokland_02

http://www.schoklanddoordeeeuwenheen.nl/kerkhof-emmeloord.htm

http://www.schokkervereniging.nl/index.php/2013-12-10-13-20-16/herbegrafenis-2003

http://dodenakkers.nl/begraafplaatsen/flevoland/712-schokland-de-protestantse-en-de-rooms-katholieke-begraafplaatsen-op-het-voormalige-eiland.html

https://schokland.nl/

 

7 observations on “Begraven op Schokland
  1. Jeff

    Het heeft wel iets intrigerend Schokland! Apart de geschiedenis van de overledenen,
    De katholieken bleven bespaart als ik het goed leest.Mooi verslag ondersteunt met
    mooi fotowerk.Dank zij dit blog een aparte website dodenakkers met zelfs graf gedichten
    poezie en bij de knop extra,s pisbakken en kakdozen voor de levende in hoge nood 🙂
    haha, Leuke afronding van dit serious onderwerp.
    gr Jeff

     
    Reply
    1. Blogger

      Tja, de katholieken werden niet opgegraven voor onderzoek, maar lagen bij overstromingen weer niet altijd even veilig op die plek.
      Je bent alle links nog afgeweest als ik het zo lees en bent daarin verder gekomen dan ik. Die extra’s had ik nog niet gezien 🙂
      Een dankbare lezer ben je Jeff, dank!

       
      Reply
  2. Pingback: Grafmonument op Schokland | In Bloggers blikveld

  3. Pingback: Buiïg Schokland – De wereld in pixels….

  4. Pingback: Schokland - de Zuidpunt en de Zuidert - De wereld in pixels....

Leave Your Observation

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

%d bloggers liken dit: