Loading...
X

Genealogische gevelroute door Enkhuizen

Na mijn bezoek aan Enkhuizen een aantal weken geleden, hoorde ik dat een ver en mij onbekend familielid onderzoek heeft gedaan naar de geschiedenis van de familie Sterk en de stamboom, voor zover bekend, op het internet heeft gezet. Zo blijken mijn roots herleidbaar tot Frans Dirckz (Sterk), die in 1660 werd geboren en woonde in de belangrijke havenstad Enkhuizen achter….. de Drie Groene Eikels.

Geen onverwachte verwantschap dus met de tsarenfamilie, de Habsburgers, Napoleon of Michiel de Ruyter, neen, niet aan deze kant van mijn familie. Mijn vroegst bekende voorvader daar heette gewoon Frans Dirckzoon en hij woonde achter de Drie Groene Eikels. Wie wordt daar niet enthousiast van? Ik wel, dus ik ging terug naar Enkhuizen om alle straten waarvan bekend is dat mijn familie er heeft gewoond of gewerkt te bezoeken. Te beginnen natuurlijk met:

 

onder de toren van de Zuiderkerk.

Straatnamen in Enkhuizen klinken soms absurder dan Wim T. Schippers ze kan bedenken en zijn een vermakelijke bron van verwondering. De Drie Groene eikels is waarschijnlijk vernoemd naar een huis dat hier in de buurt stond en drie groene eikels op de gevel of op een uithangbord had staan. Zo kent Enkhuizen ook de straten Hoerejacht, Olifantsteiger, Vierbeentjes, Meidenmarkt en veel meer van dit soort raadselachtige namen. Op de site overstraatnamen.nl wordt een aantal van die namen opgesomd en geprobeerd de herkomst te verklaren.

Volgende in de rij is Wouter Fransz. Sterk. Geboren 1701, overleden in 1780. Verder niets bekend van de man, behalve dat hij is overleden in ’t Buertje, een plek die ik niet heb kunnen terugvinden.

Hoornse veer

 

Pieter Woutersz. Sterk dan. Geboren in 1739 en overleden in 1797. Hij woonde op het Hoornse Veer, een klein straatje aan het water aan de overkant van de Vette Knol. Nog zo’n prachtige Enkhuizer straatnaam en de plek waar de oude ijsfabriek staat.

 

 

 

Oude ijsfabriek

De volgende is Wouter Sterk, geboren 1772, overleden 1839. Van beroep kuiper. Vermoedelijk waren zijn vader en grootvader dat ook, maar hij is de eerste bij wie zijn beroep is ingevuld. Hij was dan ook mede-oprichter van het kuipersgilde van Enkhuizen. Eén van hun gildepenningen ligt nog altijd onbereikbaar als roofkunst in de Oekraïne.

Kuiper: een ambachtelijk vak en ondanks dat kuiperij ook een synoniem is voor onbetrouwbare en corrupte activiteiten, zijn er natuurlijk ook eerzame en zelfs poëtische kuipers geweest. Zoals degene die op het uithangbord bij zijn werkplaats schreef:

Waar heeft men grooter kunst ter weereld ooyt gevonde als daer men hout te saam heeft digt gebonde.

 

Westerstraat

 

Wouter woonde aan de Westerstraat. Een lange winkelstraat, die dwars door het centrum van de oude stad loopt. Van de Koepoort voorbij de Westerkerk en tot aan de Breedstraat.

Een greep uit de vele gevels die er te zien zijn, allemaal gebouwd in de 17e en 18e eeuw.

 

 

 

En er uitgelicht, de gevel met de tabaksvergunning:

waarachter zich een prachtige ouderwetse tabakszaak bevindt. Ik rook niet meer en heb daar eigenlijk niets meer te zoeken, maar wat roken die winkeltjes toch altijd lekker…..

Kerstman gegijzeld

 

 

Ik maak me wel zorgen over de komende feestdagen. Baardmannen doen rare dingen tegenwoordig, ook tegen baardmannen. Is het iemand bekend of de kerstman vermist wordt….of moeten we vrezen dat hijzelf een lone wolf is geworden en zich gevestigd heeft drie hoog achter in de Westerstraat?

 

 

 

 

Oude gracht Enkhuizen

 

Aan de oude Gracht, hier met een klimmende kat als gevelversiering, heeft Wouter op 14 november 1807 een afdak en een erf gekocht voor de somma van twaalf gulden.

 

 

 

 

 

 

Prinsenstraat Enkhuizen

Dan volgt Pieter Sterk, geboren in 1843 en overleden in 1926. Kuiper en werkman. Vaak verhuisd, want hij heeft gewoond op de Princestraat, de Sint Janstraat, N (ieuwe) Boerenvet, de Drie Banen en de Breedstraat.

De Prinsenstraat, die in de stamboom nog Princestraat wordt genoemd. De plek waar voorvader Sijbrand gewerkt heeft als kuiper en later woonde zijn zoon Pieter dus hier. De Prinsenstraat zit hier op de hoek van het waaigat – ik wil niet weten wat dat is – en komt aan de andere kant uit op de Prinsengracht, waar een nostalgisch snoepwinkeltje zit, achter de gevel op de hoek van de straat.

 

 

De drie Banen grenzend aan de Paulus Potterstraat, vernoemd naar de jong gestorven Enkhuizer schilder die hier zo mooi op de gevel is afgebeeld.

De Breedstraat, met het stadhuis en Vondels klink-dicht over het kanon het Roode Paert dat eronder staat. Tijdens een vuurgevecht met een Duinkerker kaper in 1622, Frans Dirckz. moest nog geboren worden, vloog dit kanon door de lucht en landde op het dek van de Enkhuizer kapitein Volckaert Kanonijx.

Sint Janstraat Enkhuizen

 

En de Sint Janstraat die uitkomt op de oude haven en kijkt naar de drommedaris. De volgende generaties Sterk komen alweer dichterbij de twintigste eeuw. Mijn overgrootvader was geen kuiper meer, maar een schoenmaker. Geboren in 1875 en overleden in 1954. Geen idee waar hij woonde . En zijn zoon, mijn opa, was kapper in Hilversum.

Geen onwelriekende kuiperijen meer aan het einde van de stamboom, maar frisse odeurtjes uit de verstuiver van een kapper, die eind jaren zestig van de vorige eeuw niet deed aan “…kleine stukjes eraf…” knippen of “….achter een beetje lang laten…”. Als je dat vroeg, dan werd je ongeknipt naar huis gestuurd. En leg dat maar eens uit aan je moeder.

 

oude havenZomers Enkhuizen, ik ben blij het ontdekt te hebben. Zou het kleine Sterkengebroed zich vroeger ook zo in de haven vermaakt hebben?

 

16 observations on “Genealogische gevelroute door Enkhuizen
  1. Pingback: Wat doen we met de kerstman deze kerst… | In Bloggers blikveld

  2. Rob Alberts

    Snel lezend zal ik vooral onthouden dat de wieg van jouw familie iets met drie eikels te maken heeft …..
    Een gouden eikel is dan vast iets om trots op te zijn, maar groen?

    Mooi verhaal, leuke foto’s, goed blog.

    Vrolijke vakantiegroet,

     
    Reply
    1. Blogger

      Groene eikels zijn een symbool van hoop. Zij hebben nog een toekomst voor zich om tot wasdom te komen. En al het goede komt in Drieën.
      Een gouden eikel staat voor wijsheid, is gerijpt, maar heeft zijn beste tijd gehad. Vast iets om trots op te zijn, maar wacht maar tot de eekhoorns in je broekspijp klimmen 🙂

       
      Reply
  3. Bertie

    Prachtig stukje famile- en Enkhuizergeschiedenis. Intrigerende straatnamen, vooral de Drie Eikels en ook nog groen. Goed dat vroegere klasgenoten dat niet wisten ?
    nu nog evdn neuzen in het straatnamenboek.

     
    Reply
  4. @matroosbeek

    Prachtig Robert. Wat een boeiende zoektocht naar je voorouders. Zoveel mooie plaatjes en zoveel leuke straatnamen.
    Wat die groene eikels betreft: de naam van het schoolkrantje van de vroegere jongensschool bij ons was ‘Eikels worden bomen.’ En dat op een streng katholieke school…
    Die groene eikels zijn vast ook bomen geworden.

     
    Reply
    1. Blogger

      Moest je nog door de ballotage ook zeker om te laten bepalen of je wel een echte eikel was 😉 Onvoorstelbaar. Dan heeft het woord eikel blijkbaar in België niet de lading die het hier heeft. Ik had een eigenwijs vriendje met een nog eigenwijzere vader. Daar werd over gesproken als: grote eikel en klein eikeltje. De eikel valt niet ver van de boom 😉
      Overigens dank voor je compliment!

       
      Reply
  5. Jeff

    Hahaha prachtig het eikelverhaal.Leuk het stamboom Sterk- foto verslag
    Vooral ook de vele gevels mooi fotografisch vastgelegd,fraai van kleur
    Leuke zo,n zoektocht in Enkhuizen.Qua familiekennis sta je nu Sterk.
    gr Jeff

     
    Reply
    1. Blogger

      Was een leuk zomerprojectje. Kon ik meteen oefenen in het ‘toeristisch’ fotograferen, dat kan me straks van pas komen.
      Ik weet inmiddels meer over m’n familie, dan dat ik m’n familie ken. En dan is er nog mijn moeders kant, maar voor zo ver ik weet is daar geen stamboom van. Jammer, het is grappig om je er op deze manier in te verdiepen. Liever dan in de archieven te moeten duiken. Daar word je op den duur een beetje eikelig van 😉

       
      Reply
    1. Blogger

      Ja, het zou kunnen dat hij familie is, maar ik ken hem niet. Viel me op toen ik door Enkhuizen liep dat ik de naam nergens bij een voordeur zag staan. En in Lemmer struikel je er bijna over. Misschien val ik eens bij deze binnen in zijn atelier als ik in Enkhuizen ben. Dank voor de tip en excuus voor de zeer late reactie. Ik was wat afgeleid 😉

       
      Reply
    1. Blogger

      Geen idee Marco. Om in te loggen op de site onder je link is authenticatie vereist.
      Ik zal eens kijken of er een andere weg is.

       
      Reply

Leave Your Observation

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

%d bloggers liken dit: